bao bì an toàn nhựa và tác hại khôn lường

Hiện nay , nhiều nước , đặc biệt các nước tiền tiến ở châu Âu , Mỹ... , người ta cảnh giác và dùng rất thận trọng các loại sử dụng bao bì an toàn là nhựa dẻo như chai can nhựa , túi bao gói nilon , đầu núm vú , bình sữa , đồ chơi trẻ em bằng chất nhựa dẻo. Vì dùng không đúng cách những thứ này có khả năng cản trở cho sức khỏe. Thành phần nông dân của bao bì nhựa Các loại bao bì và cuộc sống nhựa dẻo chủ yếu là các hóa chất cao phân tử PVC ( polyvinyl clorur ) , PE ( polyethylen )... Để đúc khuôn tạo dáng cho các bao bì và cuộc sống này người ta phải thêm chất hóa dẻo ( plasticizer ) là các hóa chất có kiến trúc na ná gây nên nhóm làm gọi là các “dẫn chất phtalat” như monobutyl phtalat ( MBP ) , dibutyl phtalat ( DBP ) , benzylbutyl phtalat ( BZBP ) , monomethyl phtalat ( MMP )... Các dẫn chất phtalat này không có một sự hạn chế hay một trường hợp ngoại lệ nào cả không được dùng trong thực phẩm và dược phẩm. Cách đây không lâu đã xảy ra vụ bê bối thực phẩm nhiễm hóa chất công nghiệp diethylhexyl phtalat ( DEHP ) ở Đài Loan , Trung Quốc , sau thời gian ấy lại xảy ra cũng tại nước này vụ thu hồi đất đai dược phẩm là bột pha hỗn dịch uống thuốc kháng sinh augmentin do phát hiện có chứa diisodecyl phtalat ( DIDP ) , diisononyl phtalat ( DINP ). Các dẫn chất phtalat thường được dùng làm chất hóa dẻo cho các bao bì và cuộc sống nhựa dẻo. Ví như bao bì đó đựng thực phẩm và trong quá trình sử dụng chế biến đun nóng ở nhiệt cao , các dẫn chất phtalat được phóng thích ra nhiễm vào thực phẩm và theo đường tiêu hóa vào trong thân thể con người sẽ gây hại. Trẻ thơ dùng bình sữa , bát nhựa , đồ chơi bằng nhựa dẻo có chứa hàm lượng cao các phtalat cũng có nguy cơ rất cao bị nhiễm chất này. Các dẫn chất phtalat gây hại gì? Tác hại của các dẫn chất phtalat vào trong thân thể gây hại nhiều mặt nhưng hại lớn nhất là làm xáo trộn nội tiết hay phá vỡ nội tiết ( endocrine disruptors ). Đặc biệt , bé gái bị nhiễm phtalat sẽ dậy thì sớm trước tuổi. Bất ngờ) có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này và cho thấy , trong nước giải bé gái dậy thì sớm chứa lượng monomethyl phtalat ( MMP ) cao hơn nhiều so với bé gái thường nhật và kết luận MMP có xác xuất là một nguyên do gây dậy thì sớm ở bé gái ( tại Đài Loan ). Vì vậy , không kinh ngạc khi Đài Loan rất thẳng tay trong việc thu hồi đất đai các sản phẩm chứa dẫn chất phtalat là DEHP , DIDP và DINP phát hiện trong sản phẩm ở nước họ và hoạt động rất hăng hái trong màng lưới cảnh báo vệ cơ năng phẩm cả thế giới. Hãy thận trọng khi sử dụng nhiều túi sử dụng bao bì an toàn nhựa , nilon. Bây giờ ở nước ta , cũng giống như nhiều nước trên thế giới có hiện tượng bé gái dậy thì sớm ( thậm chí rất sớm , 2-3 tuổi đã dậy thì ). Hiện tượng dậy thì sớm ở bé gái có xác xuất do hai nguyên do. Trước tiên , do tự thân thân thể bé gái có những rối loạn về mặt sinh dục đưa đến dậy thì sớm. Thí dụ như có bướu ở vùng dưới đồi hoặc ở tuyến tùng nằm ở não bộ có xác xuất gây tăng tiết estrogen sớm để làm bé gái dậy thì sớm hơn thường nhật. Nguyên do tự thân rối loạn có tính chất cá biệt và rất hiếm xảy ra. Chính nguyên do còn lại là đáng quan hoài vì phát xuất từ môi trường và rối loạn có xác xuất xảy ra cho một quần thể gồm nhiều bé gái nữ do gặp mặt với môi trường gây rối loạn. Những chất từ bên ngoài môi trường được đưa vào thân thể con người hoạt động như estrogen được làm gọi là xenoestrogen ( có nghĩa chất na ná , có hiệu quả giống như estrogen từ bên ngoài đưa vào thân thể ). Thân thể bé gái chưa dậy thì nhưng do gặp mặt với xenoestrogen xem như có một lượng estrogen có trong thân thể , estrogen này sẽ kích hoạt vùng dưới đồi và tuyến yên ở não tiết ra các hormon hướng dục ( gonadotropins ) đánh thức buồng trứng làm việc và làm hiện ra sớm những hiện tượng đặc thù của giới tính nữ. Đó là bé gái phát triển vú , sau thời gian ấy mọc lông nách , lông trên xương mu và hiện ra kinh nguyệt. Hưng thịnh phtalat đã được ghi nhận có hiệu quả như một xenoestrogen. Ta cần biết , các hormon sinh dục kể cả nam và nữ , về mặt kiến trúc hóa học đều có phần na ná , phát xuất từ chất đầu tiên là cholesterol. Vì vậy , xenoestrogen không chỉ có tác động đến một điều gì đó đến estrogen mà còn có tác động đến một điều gì đó đến các hormon khác và các phtalat được xem là chất làm rối loạn hormon giới tính nhìn chung , tức cũng có có tác động đến một điều gì đó đến hormon con trai nguyên do là vì thế. Bây giờ , người ta không chỉ cảnh giác với các dẫn chất phtalat bị nhiễm trong thực phẩm mà còn lo ngại về các vật dụng sinh hoạt hằng ngày có chứa các chất gây nguy hại này. Cũng vì tác hại của dẫn chất phtalat nên bây giờ nghị viện châu Âu không cho phép dùng DBP và DEHP có trong đồ chơi trẻ thơ và cả trong mỹ phẩm. Đối với chúng ta , cơ quan quản lý cần phải xem việc cảnh giác , phát hiện và không cho sử dụng các loại thực phẩm chứa dẫn chất phtalat là rất cần thiết. Đối với người dân , cũng nên dùng cẩn trọng các sản phẩm nhựa dẻo như đã kể vì có xác xuất chứa các dẫn chất phtalat. Không nên chế biến thức ăn quá nóng hoặc để trong lò vi ba các tô chén , bao bì và cuộc sống bằng nhựa mà nên thay bằng vật đựng bằng thủy tinh , sứ ( nhiệt độ quá nóng các phtalat sẽ được phóng thích ). Dùng lá chuối hoặc giấy đánh sử dụng bao bì an toàn thay vì dùng bao bì bằng nhựa , plastic là đẹp hơn xét về vấn đề bảo vệ môi trường. Một số bệnh viện đã bắt đầu khuyến cáo người nhà bệnh nhân không dùng bọc nilon để đi nhận canh giúp đỡ người nghèo khó để làm phúc còn bốc khói ngun ngút. Đó là việc làm cần xứng đáng được đề nghị hoặc đề xuất. PGS.TS. Nguyễn Hữu Đức ( Đại học Y Dược TP. HCM ) .